Nowoczesne monitorowanie ziarna: dane, atmosfera magazynowa i e-nose w przechowalnictwie
2026-05-31, 18:45
Bezpieczne przechowywanie ziarna coraz częściej wymaga nie tylko kontroli temperatury i wilgotności, lecz także szerszego spojrzenia na atmosferę magazynową, procesy zachodzące w masie ziarna oraz dane, które mogą wspierać decyzje operatora.
Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych opublikował poradnik „Bezpieczne przechowywanie ziarna zbóż”, skierowany do producentów rolnych zajmujących się produkcją zboża. Materiał obejmuje praktyczne informacje dotyczące bezpiecznego przechowywania ziarna i wskazuje na znaczenie utrzymania odpowiedniej jakości ziarna w procesie magazynowania.
Link do poradnika: Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych
Dlaczego sama temperatura i wilgotność to za mało?
Temperatura i wilgotność pozostają podstawowymi parametrami kontroli przechowywania. Są jednak tylko częścią obrazu. Ziarno jest materiałem biologicznie aktywnym, a procesy zachodzące w jego masie mogą rozwijać się lokalnie, punktowo i z opóźnieniem widocznym w klasycznych pomiarach.
Dlatego coraz większe znaczenie mają dane uzupełniające: monitoring atmosfery magazynowej, obserwacja warunków środowiskowych oraz analiza danych wspierająca interpretację zmian zachodzących w przechowywanym materiale. Takie podejście może pomagać w szybszym rozpoznawaniu sytuacji wymagających uwagi operatora, ograniczaniu strat jakościowych i lepszym planowaniu działań kontrolnych.
Czym są rozwiązania typu e-nose?
Rozwiązania typu e-nose, czyli elektroniczne nosy, opierają się na zestawach czujników reagujących na związki obecne w atmosferze badanego środowiska. W przechowalnictwie ziarna kierunek ten jest szczególnie interesujący, ponieważ atmosfera silosu może nieść informacje o zmianach zachodzących w materiale przechowywanym.
Nie oznacza to jednak zastąpienia badań laboratoryjnych. W praktyce takie systemy powinny być rozumiane jako narzędzia wspierające monitoring, klasyfikację stanu próbki, ocenę ryzyka jakościowego i decyzje operatora. Dla wiarygodności kluczowe są walidacja, porównanie z danymi referencyjnymi, odporność na warunki środowiskowe oraz kontrola jakości modeli analitycznych.
Kierunek BIOmesh
BIOmesh kontynuuje prace badawczo-rozwojowe nad narzędziami wspierającymi ocenę ryzyka jakościowego w przechowywaniu kukurydzy, z wykorzystaniem danych pomiarowych, rozwiązań IoT i analizy danych.
Naszym celem jest rozwijanie rozwiązań, które pomagają lepiej rozumieć stan przechowywanego materiału, wspierać monitoring w warunkach zbliżonych do rzeczywistych oraz porządkować proces podejmowania decyzji na podstawie danych.
Strategia IP jako element rozwoju BIOmesh
Rozwój technologii BIOmesh obejmuje nie tylko prace badawczo-rozwojowe i walidację w środowiskach zbliżonych do rzeczywistych, lecz także konsekwentne porządkowanie ochrony własności intelektualnej.
W 2026 r. BIOmesh dokonał kolejnych zgłoszeń patentowych do Urzędu Patentowego RP. Zgłoszenia te są elementem szerszej strategii zabezpieczania rezultatów prac B+R, budowania przewagi technologicznej oraz przygotowania rozwiązania do dalszej komercjalizacji.
Na obecnym etapie mówimy o dokonanych zgłoszeniach patentowych, a nie o udzielonych patentach. Nie ujawniamy także szczegółowego zakresu zgłoszeń ani architektury technicznej rozwiązania.
Dlaczego to ważne dla producentów i magazynów?
Lepsze monitorowanie przechowywanego ziarna może wspierać trzy obszary:
- wcześniejsze zauważenie niepokojących zmian,
- bardziej uporządkowaną ocenę ryzyka jakościowego,
- lepsze dokumentowanie procesu przechowywania.
W perspektywie kolejnych lat przechowalnictwo surowców rolnych będzie coraz silniej łączyć praktykę rolniczą, sensorykę, analizę danych, walidację laboratoryjną, ochronę własności intelektualnej i zarządzanie ryzykiem. To właśnie w tym kierunku BIOmesh rozwija swoje prace.
Źródło
Poradnik Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych: „Bezpieczne przechowywanie ziarna zbóż” jest dostępny na stronie wydawcy pod linkiem.
Stopka informacyjna o projekcie
Projekt „BIOmesh - inteligentna platforma monitorowania ryzyka pleśni przechowalniczej w produktach spożywczych, wykorzystująca potencjał nowych technologii, jak Internet Rzeczy (IoT) oraz Sztuczną Inteligencję (AI)” był realizowany przy wsparciu Funduszy Europejskich w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014–2020, Osi priorytetowej I: Przedsiębiorcza Polska Wschodnia Działania 1.1 Platformy startowe dla nowych pomysłów, Poddziałanie 1.1.2 Rozwój startupów w Polsce Wschodniej.
Cel projektu: przedmiotem projektu jest opracowanie Inteligentnej platformy monitorowania ryzyka pleśni - BIOmesh, która pozwoli odbiorcom ograniczyć skutki ekonomiczne strat oraz wpływu pleśni - mykotoksyn, na zdrowie. Rozwiązanie BIOmesh umożliwi inteligentne monitorowanie warunków i wczesną identyfikację zagrożonych pleśnią produktów spożywczych.
Całkowita wartość projektu: 1 231 979,00 PLN
Wkład funduszy europejskich: 999 685,00 PLN
***
Niniejszy wpis ma charakter informacyjno-edukacyjny i dotyczy kontynuacji działań B+R, ochrony IP oraz komunikacji rezultatów rozwijanych po zakończeniu projektu.
